Borstkanker vroeg herkennen: luister naar je lichaam

Borstkanker vroeg herkennen: luister naar je lichaam

Je staat onder de douche, trekt je kleding aan of kijkt even in de spiegel en ineens valt je iets op aan je borst. Misschien voel je een knobbeltje, ziet je huid er anders uit of lijkt je tepel veranderd. Dat kan behoorlijk schrikken zijn.

Gelukkig betekent een verandering aan je borst lang niet altijd dat er sprake is van borstkanker. Borsten kunnen gedurende je leven en onder invloed van hormonen veranderen. Toch is het belangrijk om veranderingen serieus te nemen.

Je borsten kennen en weten wat voor jou normaal is, helpt om veranderingen op te merken. Daarom is het goed om regelmatig bewust naar je borsten te kijken en te voelen. Niet om zelf een diagnose te stellen, maar om te weten wanneer het verstandig is om contact op te nemen met je huisarts.

Waarom is het belangrijk om je borsten te kennen?

Je borsten veranderen gedurende je leven. Je menstruatiecyclus, zwangerschap, borstvoeding en de overgang kunnen allemaal invloed hebben op hoe je borsten eruitzien en aanvoelen.

Het is ook heel normaal dat je borsten niet precies hetzelfde zijn. De ene borst kan bijvoorbeeld iets groter zijn dan de andere of anders aanvoelen.

Juist daarom is het handig om te weten wat voor jou normaal is. Als je je borsten af en toe bewust bekijkt en voelt, herken je een verandering waarschijnlijk sneller.

Belangrijk om te weten: zelfonderzoek is geen manier om borstkanker te voorkomen en het vervangt ook het bevolkingsonderzoek niet. Het gaat vooral om bewust zijn van je eigen lichaam en veranderingen leren herkennen.

Hoe kun je zelf je borsten controleren?

Je hoeft hier geen uitgebreid onderzoek van te maken. Een paar minuten aandacht is voldoende. Je kunt dit bijvoorbeeld doen tijdens het douchen of wanneer je je aankleedt.

1. Kijk naar je borsten

Ga bijvoorbeeld voor een spiegel staan en bekijk je borsten met je armen ontspannen langs je lichaam. Kijk daarna ook eens met je armen omhoog.

Let bijvoorbeeld op:

• een verandering in de vorm of grootte van een borst;
• een deukje of kuiltje in de huid;
• roodheid of een andere verandering van de huid;
• een huid die er bobbelig uitziet, bijvoorbeeld als een sinaasappelschil;
• veranderingen aan de tepel, zoals een ingetrokken tepel of schilfertjes.

Je borsten hoeven niet precies hetzelfde te zijn. Het gaat vooral om een verandering die nieuw is voor jou.

2. Voel je borsten en oksels

Je kunt je borsten bijvoorbeeld onder de douche of liggend voelen. Gebruik de vlakke delen van je vingers en neem rustig de tijd om beide borsten en je oksels te voelen.

Let bijvoorbeeld op een nieuw knobbeltje, een verdikking of een andere verandering die je niet eerder hebt gevoeld.

Probeer niet te hard te drukken. Het doel is niet om iedere oneffenheid te vinden, maar om vertrouwd te raken met hoe jouw borsten normaal aanvoelen.

3. Let ook op veranderingen aan je tepel

Veranderingen aan de tepel kunnen verschillende oorzaken hebben en zijn zeker niet altijd een teken van borstkanker. Toch is het goed om nieuwe veranderingen te laten beoordelen.

Denk bijvoorbeeld aan vocht of bloed uit de tepel, een tepel die nieuw ingetrokken is of veranderingen van de huid rondom de tepel.

Wanneer moet je contact opnemen met de huisarts?

Zie of voel je iets wat nieuw is en niet vanzelf verdwijnt? Neem dan contact op met je huisarts. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je:

• een nieuw knobbeltje in je borst voelt;
• een verandering van de huid ziet, zoals een deukje of kuiltjes;
• een verandering van je tepel merkt;
• bloed, bruin vocht of ander vocht uit je tepel ziet;
• een verdikking of zwelling in je oksel voelt;
• een nieuwe of aanhoudende verandering aan je borst hebt.

Ook als je eerder een goede uitslag van het bevolkingsonderzoek hebt gehad, is het belangrijk om bij nieuwe klachten contact op te nemen met je huisarts.

Een verandering betekent overigens niet automatisch dat je borstkanker hebt. Veel veranderingen in de borst zijn onschuldig. Je huisarts kan je onderzoeken en samen met jou bepalen of verder onderzoek nodig is.

Zelf je borsten controleren: geen reden voor paniek

Het kan spannend zijn wanneer je tijdens het voelen iets ontdekt wat je niet kent. Probeer niet direct zelf conclusies te trekken.

Het doel van zelf kijken en voelen is niet om zelf een diagnose te stellen. Het gaat erom dat je je eigen lichaam kent en veranderingen leert herkennen.

Je hoeft je borsten daarom ook niet iedere maand uitgebreid te onderzoeken. Voor vrouwen die geen borstkanker hebben gehad, wordt maandelijks zelfonderzoek niet standaard aangeraden. Wel is het verstandig om te weten hoe je borsten er normaal uitzien en aanvoelen.

Het bevolkingsonderzoek borstkanker blijft daarnaast belangrijk. Vrouwen van 50 tot en met 75 jaar krijgen hiervoor iedere twee jaar een uitnodiging.

Goed voor jezelf zorgen begint met aandacht voor je lichaam

We zijn allemaal druk met werk, gezin, sporten en alles wat er verder op een dag moet gebeuren. Daardoor staan we niet altijd bewust stil bij ons eigen lichaam.

Toch kan het goed zijn om af en toe even aandacht te hebben voor hoe je lichaam eruitziet en aanvoelt. Je kunt veranderingen aan je borsten opmerken door er af en toe bewust aandacht aan te geven.

Maak er geen moment van om bang te zijn voor borstkanker, maar juist een gewoonte om goed voor jezelf te zorgen.

Fysiotherapie na borstkanker

Een behandeling voor borstkanker kan veel van je lichaam vragen. Na een operatie, bestraling of andere behandeling kun je bijvoorbeeld last krijgen van stijfheid, minder beweeglijkheid van je arm of schouder, vermoeidheid of vochtophoping (oedeem) in de borst, arm of hand.

Ook wanneer de behandeling al een tijdje achter je ligt, kunnen klachten blijven bestaan of pas later ontstaan. Je hoeft hier niet zomaar mee te leren leven.

Bij Fysiotherapie SaFyR in Yerseke en Hansweert kunnen we je begeleiden bij klachten die ontstaan zijn na of als gevolg van de behandeling van borstkanker. Onze fysiotherapeuten kijken naar wat jij op dat moment nodig hebt en helpen je om je bewegingsvrijheid, kracht en vertrouwen in je lichaam weer op te bouwen.

Heb je last van vochtophoping of lymfoedeem na een behandeling voor borstkanker? Ook daarvoor kun je bij ons terecht. We kijken samen naar je klachten en naar wat je nodig hebt om je dagelijkse activiteiten weer zo prettig mogelijk uit te kunnen voeren.

Heb je klachten na borstkanker?

Heb je na een behandeling voor borstkanker last van een stijve schouder, minder beweeglijkheid, vermoeidheid of oedeem? Blijf er dan niet onnodig mee rondlopen.

Bij Fysiotherapie SaFyR in Yerseke en Hansweert kun je terecht voor oncologische fysiotherapie en oedeemtherapie. We nemen de tijd voor jouw verhaal en kijken samen naar een behandeling die past bij jouw situatie en doelen.

Wil je weten wat we voor je kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op of maak een afspraak bij Fysiotherapie SaFyR.